PvdA wijst voorstel gebiedsontwikkeling luchthaven Twente af

28-12-2009 - door PvdA fractievoorzitter Wim Dalhuisen

In de Statenvergadering van woensdag 16 december 2009 heeft de fractie van de PvdA unaniem tegen het voorstel van het college van GS gestemd inzake de gebiedsontwikkeling luchthaven Twente. Daarmee ontstond er meerderheid tegen het voorstel van 24 tegen 23 stemmen.

Sinds de sluiting van de voormalige militaire luchthaven heeft de PvdA zich steeds op het standpunt gesteld dat het van het grootste belang is dat de verloren gegane arbeidsplaatsen voor de regio gecompenseerd dienen te worden. Ook als dat zou betekenen, dat er een (burger)luchthaven zou blijven.

Voorwaarden, die daarbij zijn gesteld, waren en zijn vervat in de motie van Rob Welten (CDA) en Frank Weijnen (PvdA), die al in de vorige Statenperiode werd aangenomen. Eén heel belangrijke voorwaarde is, dat er bij de exploitatie van een luchthaven geen sprake mocht zijn van provinciale bijdragen.

Vervolgens zijn er initiatieven ontplooid om tot plannen te komen. Gaande deze initiatieven bleek steeds meer, dat er grote weerstand ontstond tegen een eenzijdige benadering. Daarop is door de politiek en het bestuur ingespeeld door ook ontwikkelingen zonder luchthaven een kans te geven en die ook te faciliteren. Een mooi politiek en bestuurlijk proces, waarbij we tenslotte zouden uitkomen bij een keuze tussen een plan met en een plan zonder luchthaven.

Eind 2008 werd door het kabinet het luchthavenbesluit genomen, waarin Twente wordt opgenomen in het netwerk van Nederlandse luchthavens, die onder verantwoordelijkheid van het Rijk vallen, en de status nationale betekenis krijgen. Daarmee kwam het zo mooie proces op losse schroeven te staan, omdat het eventueel verdwijnen van de luchthaven niet aan de orde leek.

Met de motie Antuma / Dalhuisen werd de landelijke politiek en de minister dringend verzocht het proces alle kansen te blijven geven, ook het alternatief zonder luchthaven. Dat heeft tot toezeggingen uit Den Haag geleid, maar die bleken later niet al te hard te zijn. Uit latere beantwoording van Kamervragen en uit de Bestuursovereenkomst staat de luchthaven niet ter discussie en wordt zelfs gesproken over militair medegebruik.

Eigenlijk was vanaf dat moment een alternatief zonder luchthaven niet meer echt realistisch.

Met de keuze voor het voorliggende voorstel voor de structuurvisie B kan de fractie van de PvdA niet instemmen. Wellicht ten overvloede zou dat voor ons ook hebben gegolden voor plan A, hoewel dat minder ver is uitgewerkt. De PvdA is van mening, dat het voorstel onvoldoende is onderbouwd. Er is sprake van vele open einden en aannames, die wij niet delen en die ons niet aanspreken.

Ik noem er enkele:
1. De uitgangspunten m.b.t. de bereidheid tot vliegen, die op 1 is gezet, terwijl die voor heel Nederland op 0,26 ligt.
2. Als dat wordt gekoppeld aan de voor ons onduidelijke redenering rond de catchmentarea (intrekgebied), waarbij de 1-uurscirkel en 2-uurscirkel onterecht hetzelfde worden gewaardeerd, dan klopt het passagierspotentieel, waarvan is uitgegaan, absoluut niet.
3. Het plotselinge verschijnen van pret- of themaparken ten behoeve van de exploitatie van de luchthaven, die wij ongewenste bestemmingen vinden in het gebied.
4. De merkwaardige voordelen uit de bespaarde kilometers, gekoppeld aan de eerder genoemde bereidheid tot vliegen en de catchmentarea zijn volgens ons boterzacht.

De gedachte, dat je dat later bij een nadere uitwerking wel zou kunnen bijstellen, spreekt onze fractie absoluut niet aan. Als eenmaal een principebesluit is genomen en er wordt geïnvesteerd, dan is de glijdende schaal van ´Mag het een onsje meer zijn´ nadrukkelijk in beeld. Daar zijn in den lande voldoende voorbeelden van op te noemen en dan is er geen weg terug.

Wat dan wel?

1. De ontwikkeling van het gebied van de luchthaven Twente is zowel van groot belang voor de regio als van provinciaal belang
2. Het is gewenst dat de provincie en de gemeente Enschede de regie kunnen voeren over de ontwikkeling van het gebied en het is om die reden het gewenst, dat de grond in eigendom overgaat naar de provincie en de gemeente Enschede

De PvdA constateert:

1. De grond is nu eigendom van het rijk met de bestemming luchthaven en het rijk wil kennelijk deze bestemming handhaven.
2. Het rijk heeft nog geen definitieve besluiten genomen in het kader van het luchtvaartbesluit.
3. Het rijk laat de mogelijkheid van militair medegebruik van de luchthaven open.
4. Alle risico’s komen voor rekening van de regio.
5. Er is geen integrale businesscase beschikbaar .
6. Er ligt een structuurvisie voor met onvoldoende zekerheden en waarmee niet onvoorwaardelijk kan worden voldaan aan de motie Welten-Weijnen.
7. Er ligt een structuurvisie voor met te veel open einden en aannames en de basis voor een verantwoord besluit ontbreekt.
8. In deze structuurvisie is geen rekening gehouden met het militair medegebruik van de luchthaven.

De fractie van de PvdA heeft geprobeerd het voorstel te amenderen, zodanig, dat

• Het voorliggende voorstel en de adviezen voor kennisgeving worden aangenomen
• GS wordt opgedragen een bestuursovereenkomst te sluiten met het Rijk en de gemeente Enschede met als doel de overname van de grond
• Na duidelijkheid omtrent het definitieve luchthavenbesluit van het Rijk te besluiten hoe verder te gaan met de gebiedsontwikkeling van het gebied op basis van de dan bekende feitelijkheden

Dit amendement werd door het college als onaanvaardbaar van de hand gewezen. Daarop hebben wij het amendement ingetrokken en stond er geen andere weg open dan tegen te stemmen.